Problem endometriozy stanowi nie tylko źródło dyskomfortu, ale również może być zagrożeniem dla zdrowia w dłuższej perspektywie czasowej. Niezależnie od tego, w jakim stadium dokona się diagnozy, w każdym przypadku warto przyjrzeć się diecie i stylowi życia, aby móc doprowadzić do poprawy samopoczucia oraz rokowań. Chociaż w kontekście regulacji zdrowia hormonalnego, czy hamowania bólu za pomocą suplementacji często mówi się o ekstraktach roślinnych, to pewną rolę odegrać mogą nawet witaminy.
![kobiece dolegliwości]()
- Charakterystyka endometriozy - problem młodych kobiet
- Codzienne samopoczucie, zdrowie i płodności
- Przyczyny endometriozy
- Ból przy endometriozie
- Konsekwencje NSAID
- Antyoksydanty a endometrioza
Charakterystyka endometriozy - problem młodych kobiet
Endometrioza to zaburzenie stanu zdrowia, które dotyka kobiet głównie w wieku rozrodczym. Około 10 do 15 procent kobiet na całym świecie może się z nią borykać. Endometrioza charakteryzuje się nieprawidłowym wzrostem tkanki podobnej do wyściółki macicy (zwanej endometrium). Normalnie endometrium wyścieła wnętrze macicy, przygotowując się co miesiąc do ciąży. Przed menstruacją grubieje, tworząc przyjazne środowisko dla zapłodnionego jaja. Jeśli nie zachodzi ciąża, endometrium się złuszcza, prowadząc do krwawienia menstruacyjnego.
Codzienne samopoczucie, zdrowie i płodności
W endometriozie ta tkanka rośnie poza macicą, sprawiając problemy zarówno od strony codziennego samopoczucia i zdrowia, jak i płodności. Tkanka endometrialna może migrować do jajników, wyściółki jamy brzusznej, a nawet do przewodu pokarmowego i układu moczowego. Co ważne, w chorobie tej tkanka poza macicą również grubieje, ale nie ma zdolności do złuszczania.
Przyczyny endometriozy
Endometrioza jest chorobą, której rozwój może być związany z różnymi czynnikami zależnymi od człowieka. Styl życia, w tym dieta bogata w tłuszcze trans, cukier i alkohol, zwiększa ryzyko endometriozy, podczas gdy spożywanie owoców, warzyw, nasion oraz orzechów może mieć działanie ochronne. Brak aktywności fizycznej, otyłość i insulinooporność to czynniki, które niewątpliwie sprzyjają chorobie.
Hormonalne czynniki, takie jak wczesne miesiączkowanie, krótki cykl menstruacyjny oraz obfite i długotrwałe miesiączki, są również związane z wyższym ryzykiem wystąpienia endometriozy. Stres i kontakt z niektórymi toksynami chemicznymi również mogą zwiększać podatność.
Ból przy endometriozie
Ból należy do głównych problemów u osób z endometriozą. Może nasilać się podczas menstruacji (dysmenorrhea), stosunku seksualnego (dyspareunia), czy długotrwałych zaburzeń dna miednicy. Przypuszcza się, że jednym z czynników predysponujących do bólu jest nasilony stres oksydacyjny. Leczenie tego bólu często obejmuje jednak leki, takie jak paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAID).
Konsekwencje NSAID
Chociaż NSAID pomagają w bólu, mogą też powodować problemy, takie jak bóle brzucha, nudności i wymioty, zaburzenia funkcjonowania nerek, a nawet powikłania sercowo-naczyniowe. W związku z tym coraz częściej poszukuje się bezpieczniejszych alternatyw dla tego typu działań doraźnych.
Minimalne poziomy zapotrzebowania na najsilniejsze antyoksydanty spośród witamin
Grupa wiekowa
|
Witamina C (mg/dzień)
|
Witamina E (mg/dzień)
|
Mężczyźni (19+ lat)
|
90
|
15
|
Kobiety (19+ lat)
|
75
|
15
|
Kobiety w ciąży
|
85
|
15
|
Kobiety karmiące piersią
|
120
|
19
|
Antyoksydanty a endometrioza
Jak wykazała ostatnia analiza wyników pięciu eksperymentów związanych z bólem przy endometriozie, witaminy o działaniu antyoksydacyjnym mogą być pomocne w łagodzeniu tego stanu. W badaniach tych porównano efekty suplementacji witaminami C i E, które wykazują najwyższą wartość antyoksydacyjną spośród witamin, do efektów stosowania placebo.
Skuteczność witamin
Okazało się, że witaminowa mieszanka może zmniejszyć objawy bólu miesiączkowego, dyspareunii czy bólu okolic miednicy. Efekty suplementacji mogą być bardziej wyraźne u kobiet, które mają niską zawartość witamin C i E w codziennej diecie, a także nie sięgają zbyt często po źródła innych antyoksydantów, takich jak polifenole, czy antocyjany.
Suplementowanie diety
Suplementowanie diety tymi witaminami z pewnością jest bezpieczniejszym rozwiązaniem niż regularne sięganie po leki przeciwbólowe. Efekty leków są bardziej odczuwalne i przychodzą szybciej, jednak łącząc dietę bogatą w antyoksydanty z metodami redukcji stresu, takimi jak joga, jogging czy metody oddechowe oraz medytacja, a także uzupełniając to wszystko innymi substancjami o potencjale przeciwzapalnym, jak omega-3, CBD, czy wspierającymi mikrobiom jelitowy, jak probiotykami, można zapewnić sobie solidne wsparcie.
Źródła:
Bayu, P., & Wibisono, J. J. (2024). Vitamin C and E antioxidant supplementation may significantly reduce pain symptoms in endometriosis: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. PloS one, 19(5), e0301867. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0301867
Zawarte treści mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Starannie dbamy o ich merytoryczną poprawność. Niemniej jednak, nie mają one na celu zastępować indywidualnej porady u specjalisty, dostosowanej do konkretnej sytuacji czytelnika.